Workshops

Workshops

Workshop A

Dr. Waldemar Martyniuk
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Mediation als sprachliche Fertigkeit

Zwei Expertengruppen arbeiten gegenwärtig im Auftrag des Europarates in Strasbourg an einer ausfühlicheren Beschreibung von Mediation als einer sprachlichen Fertigkeit, die in dem gemeinsamen Referenzrahmen für Sprachen (GERS, Europarat 2001) zwar mehrfach erwähnt, aber bisher nur ansatzweise vorgestellt und diskutiert wurde. Die eine, geleitet von Daniel Coste und Marisa Cavalli, arbeitet an einem Konzept von Mediation als Fertigkeit, die für Bildung, Mobilität und Umgang mit dem Anderssein entscheidend ist. Ihre Auslegungen wurden bereits in einem Konzeptpapier unter dem Titel Education, Mobility, Otherness. The Mediation functions of Schools (Europarat 2015) zusammengefasst. Die zweite Gruppe, von Brian North und Enrica Piccardo geführt, versucht, Referenzkompetenzskalen für Mediation zu entwickeln und zu validieren. In meinem Vortrag fasse ich die Ergebnisse der bisherigen Arbeit beider Expertengruppen zusammen und lade zu einer Diskussion darüber ein. In dem praktischen Teil (Workshop) stelle ich einige der neuentwickelten Kompetenzskalen für Mediation vor und lade die Teilnehmer ein, zu versuchen, entsprechende Prüfungsaufgaben zu entwickeln.


Workshop B

Anna Berezowska, M.A.
Prof. Camilla Badstübner-Kizik
Adam-Mickiewicz-Universität Poznań

Deutsch-polnische Filme:Analyse handlungsbedingter Mehrsprachigkeit im Film

Sprache, sei sie gesprochen, geschrieben oder nonverbal, ist eines der wesentlichsten Mittel der Kommunikation, sowohl in der Realität als auch im Film. Sprachgrenzenüberschreitende filmische Kontakte können ein-, zwei- oder auch mehrsprachig realisiert werden und die in den Filmen gesprochene(n) oder geschriebene(n) Sprache(n) können unterschiedliche Funktionen erfüllen. Kontakte zwischen Sprachen und Kulturen lassen sich auf verschiedenen filmischen Ebenen realisieren, ein Umstand, der natürlich auch an den filmischen Beziehungen zwischen Polen und dem deutschsprachigen Raum gut zu beobachten ist. Aus diesen Gründen ist es lohnend, sich mit der sprachlichen Realisierung von Filmhandlungen in deutsch-polnischen Filmen auseinanderzusetzen. Unter deutsch-polnischen Filmen werden solche verstanden, die auf der Ebene der Filmhandlung Polen und Deutsche, Polen und Deutschland zusammenbringen und einschließen bzw. die sich über die gemeinsame Grenze der beiden Länder erstrecken. Exemplarische Filme wären z.B. Der Pianist (USA/D/PL 2002, Roman Polański), Am Ende kommen Touristen (D 2007, Robert Thalheim), Unser letzter Sommer (D/PL 2015, Michał Rogalski). Die in diesen Filmen verwendeten Strategien zur Darstellung (bzw. Nicht-Darstellung) der Mehrsprachigkeit, sog. ‚linguistic replacement‘, haben eine größere Bedeutung als die Wiedergabe der außerfilmischen sprachlichen Realität und besitzen darüber hinaus häufig eine symbolische Funktion. In den mehrsprachigen Szenen steckt großes linguistisches Potenzial, es umfasst u.a. Aspekte des grammatikalischen, lexikalischen und akustischen Erscheinungsbildes der beiden Sprachen bzw. ihrer Sprecher sowie die Rolle von gesprochenen und geschriebenen Sprachen. Der Workshop soll die Möglichkeit schaffen, einen Einblick in die deutsch-polnischen Filmkontakte, in sprachübergreifende Filmthemen sowie ihre sprachliche Realisierung zu bekommen. Auf der Grundlage ausgewählter Szenen aus deutsch-polnischen Filmen wird eine Analyse handlungsbedingter filmischer Mehrsprachigkeit und ihrer Funktionen angeboten. Sowohl diese einzelnen Szenen als auch die ganzen Filme eignen sich sehr gut für den Einsatz im Bereich Polnisch als Fremdsprache. Die Sprachen des Workshops sind Deutsch und Polnisch.


Workshop C

Agnieszka Zawadzka, M.A.
Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg

Cechy dobrego zadania mediacyjnego

Mediacja językowo-kulturowa to skomplikowane i ambitne działanie komunikacyjne, które, wymagając uprzedniego opanowania i użycia tradycyjnych sprawności słuchania, czytania, mówienia i pisania, zdecydowanie wyrasta ponad ich poziom. W takim rozumieniu mediacja nie jest sprawnością, lecz złożoną kompetencją, którą tworzą kompetencje cząstkowe: językowo-komunikacyjna, międzykulturowa, interakcyjna i strategiczno-metodyczna (por. Hallet 2008). W związku z powyższym skonstruowanie dobrego zadania mediacyjnego stanowi dla nauczycieli i autorów materiałów glottodydaktycznych niemałe wyzwanie. W odróżnieniu od ćwiczeń tłumaczeniowych zorientowanych na realizację celu samego w sobie lub zdekontekstualizownych zadań typu streszczenie tekstu (w innym języku), udane zadanie mediacyjne powinno zawierać nie tylko odniesienie do sytuacji i adresata, lecz (w przypadku idealnym) konfrontować uczniów / studentów z wybranym zagadnieniem (między)kulturowym, a ewentualnie wymagać również przekształcenia rodzaju tekstu (por. Reimann 2014). Po krótkim wprowadzeniu w tematykę przez referentkę, uczestnicy warsztatów będą analizować i oceniać przykładowe zadania w zakresie mediacji ustnej i pisemnej (dla różnych par języków) pod kątem ustalonych wcześniej kryteriów, a następnie będą mieli możliwość wymienić się pomysłami na dobre zadania mediacyjne w kontekście polsko-niemieckim.


Workshop D

Dr. Agnieszka Putzier
Ernst-Moritz-Arndt-Universität Greifswald

Literatura – interkulturowo

Celem warsztatów jest poznanie możliwości wykorzystania współczesnych tekstów literackich w interkulturowym nauczaniu jezyka polskiego jako obcego. Po krótkim wprowadzeniu w cele i metody dydaktyki literatury mającej na celu kształcenie kompetencji (inter)kulturowej przewidziana jest możliwość pracy w grupach nad dydaktyzacją wybranych przez referentkę tekstów literackich oraz wymiana doświadczeń zebranych przy pracy nad poniższymi tekstami:- teksty autorów pochodzenia polskiego, których twórczość cechuje doświadczenie obcości, czyli zderzenia z obcą kulturą (np. Zbigniew Kruszyński, Radek Knapp),- teksty autorów zagranicznych przybliżające czytelnikom polską historię i kulturę (np. Michael Moran, Steffen Möller),- teksty literackie traktujące o zwyczajach, obyczajach i stylu życia w Polsce (np. „Cuda wianki”, „Banany z cukru pudru”),- literatura dla dzieci i młodzieży podejmująca tematykę uniwersalną (np. Seria „Poznaj Basię),- poezja konkretna (np. Stanisław Dróżdż).Językiem warsztatów będzie zarówno język polski jak i język niemiecki.


Workshop E

Jarosław Dudzisz L.L.M.
Dr. Ewa Bagłajewska und
Europa-Universität Viadrina in Frankfurt/Oder

Kwalifikacja kluczowa: Retoryka dla prawników

Im Berufsleben wird ein Jurist ständig seine rhetorischen Fertigkeiten unter Beweis stellen müssen: Er muss gut reden und sicher auftreten können. Im Studium stehen aber Theorie und Fachwissen im Vordergrund, die Vermittlung kommunikativer Fertigkeiten wird oft vernachlässigt. Bei dem Begriff „Schlüsselqualifikationen“ geht es um überfachliche Qualifikationen: Der Fokus liegt hier nicht auf dem Fachwissen, sondern auf der Bewältigung von Aufgaben mit dem Ziel, die Studierenden zum adäquaten Handeln in einer Vielzahl von Situationen sowie zum kompetenten Umgang mit fachlichem Wissen zu befähigen. Insbesondere ist unsere Veranstaltung darauf hin ausgerichtet, die Studierenden in die Lage eines Rechtsanwalts, eines Richters oder eines Staatsanwalts zu versetzen, damit sie noch während des Studiums eine Chance bekommen, das erworbene Wissen praktisch und vor einem Publikum zu präsentieren.In unserem Workshop wollen wir Methoden und Materialien vorstellen, die wir in unserem Seminar für Studierende des 8. Fachsemesters des gemeinsamen Studiengangs „Magister des Rechts / magister prawa“ verwenden. Es werden monologische Formen der Kommunikation thematisiert, vor allem der freie mündliche Vortrag und seine Vorbereitung (Reflexion über das Thema, Gliederung des Stoffes und Zusammenstellen der Argumente, sprachlich-stilistische Mittel, Einprägung der Rede). Auch die Körpersprache wird angesprochen (Grundsätze eines gelungenen Auftretens).


Workshop F

Małgorzata Małolepsza, M.A.
Universität Göttingen

Warsztaty: „Mediacja w nauczaniu języka polskiego jako odziedziczonego”

Na warsztatach przedstawione zostaną wybrane techniki nauczania wykorzystujące strategie i działania mediacyjne. Rozwijanie umiejętności mediacji jest szczególnie ważne i potrzebne w przypadku studentów polskiego pochodzenia, którzy przyswoili język polski w emigracyjnej społeczności bilingwalnej. Realia nauczania języka polskiego za granicą powodują, że lektor zwykle pracuje z grupą mieszaną, w której są zarówno studenci uczący się języka polskiego jako obcego i jako odziedziczonego. Mediacja może być doskonałym narzędziem dydaktycznym w pracy z grupą niehomogeniczną, zarówno w toku zwykłych zajęć, jak i tych wykorzystujących podejście zadaniowe czy pracę projektową. Mediacja, rozumiana za Europejskim systemem opisu kształcenia językowego jako przetwarzanie tekstów, wydaje się być niezbędnym i jednym z kluczowych elementów dydaktyki nauczania języka odziedziczonego. Działania mediacyjne zarówno między dwoma, jak i w obrębie jednego języka (szczególnie w przypadku zamiany rejestrów językowych) są dla samych uczących się ważnym elementem rozwijania ich dwujęzycznej kompetencji językowej. Podczas warsztatów podjęta zostanie próba wspólnego sformułowania odpowiedzi na następujące pytania:1. Jakie są zalety i pułapki mediacji? Które techniki nauczania wykorzystujące działania i strategie mediacyjne są efektywne, a które się nie sprawdzają? 2. Jakie typy zadań w zakresie mediacji odpowiednie są dla różnych poziomów zaawansowania?3. Czemu powinny służyć ćwiczenia translacyjne w przypadku osób dwujęzycznych?Ponadto w części praktycznej uczestnicy na podstawie wybranych tekstów z podręczników do nauczania języka polskiego jako obcego i tekstów autentycznych przygotują przykładowe jednostki lekcyjne z propozycjami ćwiczeń i zadań z zakresu mediacji.